De beurs staat hoger dan ooit. Misschien voelt hij zelfs té hoog. Zeker als u een groter bedrag wilt inleggen, kan dat spannend zijn. Bijvoorbeeld spaargeld dat u langere tijd kunt missen, een erfenis, een bonus of geld dat u apart wilt zetten voor later.
Die twijfel is begrijpelijk. Niemand wil een bedrag inleggen vlak voordat de beurs daalt. Het liefst stapt u in net na een daling en net vóór een stijging. Alleen, wanneer dat perfecte moment was, weet u pas achteraf.
Het perfecte instapmoment bestaat vooral achteraf
Bij indexbeleggen draait veel om tijd. Hoe langer uw geld is belegd, hoe langer het rendement-op-rendement-effect zijn werk kan doen. Dat betekent simpel gezegd: u kunt niet alleen rendement maken over uw inleg, maar later mogelijk ook weer over uw eerder behaald rendement.
Uiteraard maakt het voor het eindresultaat uit of u op een hoge of lage koers instapt. Alleen weet niemand vooraf wat een piek of een bodem is. Een beurs die hoog staat, kan verder stijgen. En een beurs die net is gedaald, kan nog verder dalen.
Wachten voelt soms veilig, maar dan doet uw geld niet mee met mogelijke koersstijgingen. Een betere vraag dan ‘wat is het perfecte moment?’ is: ‘hoe beleg ik op een manier die ik kan volhouden?’
Twee manieren om te beginnen
Heeft u een bedrag beschikbaar om te beleggen, dan zijn er grofweg twee manieren om het bedrag in te leggen.
1. Alles in één keer inleggen
U kunt het bedrag in één keer inleggen. Dan doet uw hele bedrag meteen mee. Gaat de markt daarna omhoog, dan profiteert uw hele belegging vanaf het begin. Gaat de markt juist omlaag, dan doet uw hele bedrag ook mee aan die daling.
2. Gespreid inleggen
U verdeelt het bedrag over meerdere momenten in gelijke delen. Bijvoorbeeld over 12, 24 of 36 maanden. U belegt dan niet alles op één dag, maar stap voor stap.
Stel: u heeft € 6.000 om te beleggen. U kunt dat bedrag in één keer inleggen. U kunt het ook spreiden door een jaar lang € 500 per maand in te leggen.
Soms koopt u dan tegen hogere koersen. Soms tegen lagere koersen. Daalt de beurs kort nadat u bent begonnen? Dan koopt u met uw volgende inleg goedkoper bij. Stijgt de beurs juist? Dan doet het deel dat al belegd is alvast mee met die stijging.
Gespreid inleggen haalt het risico van beleggen niet weg. Uw inleg kan nog steeds minder waard worden. Maar het kan de drempel om te beginnen wel verlagen. U belegt namelijk niet uw hele bedrag op één moment. Daalt de beurs kort na uw eerste inleg, dan raakt die daling alleen het deel dat al belegd is. Het bedrag dat u later nog inlegt, kunt u dan tegen lagere koersen beleggen. En stijgt de beurs juist, dan doet het deel dat al belegd is alvast mee. Zo spreidt u het instapmoment, zonder volledig aan de zijlijn te blijven staan.
Wat laten de cijfers zien?
Voor de volgende vergelijking gebruiken we historische Amerikaanse marktdata van december 1961 tot en met april 2026. Voor aandelen kijken we naar de S&P 500. Voor obligaties gebruiken we een benadering van Amerikaanse staatsobligaties. We gebruiken deze data omdat er veel historische maanddata beschikbaar is. Daardoor kunnen we veel verschillende startmomenten testen.
We gebruiken drie fictieve voorbeeldportefeuilles: defensief, neutraal en offensief. Defensief bestaat uit 70% obligaties en 30% aandelen, neutraal uit 50% obligaties en 50% aandelen en offensief uit 30% obligaties en 70% aandelen. Dit zijn geen Brand New Day-modelportefeuilles, maar voorbeelden om het verschil tussen in één keer inleggen en gespreid inleggen te laten zien.
We vergelijken steeds vier manieren van beginnen: alles in één keer inleggen, of gespreid over twaalf, 24 of 36 maanden. Dat doen we voor een korte periode van drie jaar en een lange periode van vijftien jaar.
Wat zien we bij een looptijd van drie jaar?
In de grafiek met een looptijd van drie jaar zien we per instapmethode drie dingen:
- De roze balk laat de grootste tussentijdse daling in rendement zien tijdens de onderzochte periodes van drie jaar.
- De groene balk laat het hoogste totale rendement in een periode van drie jaar zien.
- De zwarte streep geeft het gemiddelde rendement per jaar aan.
Zo ziet u niet alleen wat er gemiddeld gebeurde, maar ook hoe groot de schommelingen onderweg waren.
Defensieve portefeuille · 3 jarige looptijd
Bij die looptijd van drie jaar ziet u goed waarom gespreid inleggen rustiger kan voelen. Hoe langer u de inleg spreidt, hoe kleiner de grootste tussentijdse daling in deze analyse werd. Zo ziet u dat bij de defensieve portefeuille en een spreiding over 36 maanden de grootste tussentijdse daling in rendement – 12,85% bedroeg. Terwijl deze daling -19,33% was als het bedrag in één keer werd ingelegd. Dat kwam omdat het hele bedrag nog niet was belegd toen de markt daalde.
Daar staat wel iets tegenover: toen de markt steeg, deed het hele bedrag nog niet mee. Daardoor lag de totale opbrengst lager. Zo ziet u dat bij de defensieve portefeuille en een spreiding over 36 maanden dat het hoogste totale rendement 51,55% bedroeg. Terwijl het 84,39% was bij in één keer inleggen. Bij de offensieve voorbeeldportefeuille is het effect nog duidelijker, omdat meer aandelen meestal ook meer schommelingen betekenen.
Wat zien we bij een looptijd van vijftien jaar?
Bij drie jaar keken we vooral naar de korte termijn: hoe groot kunnen de uitschieters zijn vlak na de start? In de grafiek met een looptijd van vijftien jaar kijken we veel meer naar het effect van tijd. Hij ziet er hetzelfde uit, maar laat iets anders zien.
In deze grafiek ziet u geen tussentijdse daling en ook geen totaalrendement over de hele periode. De grafiek toont welk gemiddeld rendement per jaar werd behaald over volledige periodes van 15 jaar:
- De roze balk laat het laagste gemiddelde rendement per jaar zien.
- De groene balk laat het hoogste gemiddelde rendement per jaar zien.
- De zwarte streep laat het gemiddelde rendement per jaar zien.
De grafiek laat dus een bandbreedte zien. Of simpeler gezegd: wat was uiteindelijk nou het verschil tussen minder gunstige en gunstige startmomenten?
Defensieve portefeuille · 15 jarige looptijd
Bij een looptijd van 15 jaar verschuift het beeld. De grafiek laat om te beginnen zien dat het laagste gemiddelde rendement per jaar in deze historische analyse bij alle drie de voorbeeldportefeuilles alsnog positief was (u ziet het niet terug in de grafieken, maar dit was niet het geval bij een looptijd van drie jaar).
Dat klinkt geruststellend, maar vraagt ook om nuance. De grafiek laat namelijk niet zien wat er tussentijds gebeurde. Want ook in een periode die na vijftien jaar positief eindigt, kunnen beleggingen onderweg flink dalen. Beleggen gaat nooit in een rechte lijn omhoog.
Wat de grafiek wel laat zien: bij een langere beleggingshorizon zoals deze gaat tijd een grotere rol spelen. De verschillen tussen in één keer inleggen en gespreid inleggen worden kleiner dan bij een korte looptijd. Het precieze instapmoment weegt dus minder zwaar als uw geld langer belegd blijft.
In één keer inleggen komt in deze analyse uit op het hoogste gemiddelde rendement per jaar, namelijk bij een defensieve portefeuille op +2,12% ten opzichte van +1,97% bij gespreid inleggen over 36 maanden. En bij een offensieve portefeuille op +1,77% ten opzichte van +1,59% bij gespreid inleggen over 36 maanden. Dat is verklaarbaar: het hele bedrag doet vanaf het begin mee. Gespreid inleggen levert gemiddeld iets minder op, omdat een deel van het bedrag pas later wordt belegd.
Gespreid inleggen kan rustiger aanvoelen. Niet omdat het risico verdwijnt, maar omdat het instapmoment wordt verdeeld. U ruilt dan mogelijk een deel van de opbrengst in voor een start die beter vol te houden is. Beleggen is namelijk makkelijker vol te houden als u niet uw gehele belegging als sneeuw voor de zon ziet verdwijnen.
Dus: in één keer of gespreid inleggen?
U raadt het al: er is niet één keuze die altijd de beste is. In één keer inleggen gaf in deze historische analyse gemiddeld de hoogste opbrengst, vooral bij een langere beleggingshorizon. Dat komt doordat het hele bedrag meteen meedoet.
Gespreid inleggen kan vooral op korte termijn rustiger aanvoelen. Bij een daling vlak na de start is het hele bedrag dan gelukkig niet meteen belegd. Daar staat tegenover dat u bij een stijgende markt ook niet meteen met het hele bedrag profiteert.
Welke keuze beter past, hangt af van wat u fijner vindt. Belegt u met geld dat u langere tijd kunt missen en kunt u schommelingen verdragen, dan kan in één keer inleggen logisch zijn. Vindt u een groot bedrag ineens iets te spannend, dan kan gespreid inleggen een passende tussenweg zijn.
De risico’s van beleggen
Risicoloos beleggen bestaat natuurlijk niet en u kunt een deel van uw inleg verliezen. Lees meer over de risico’s en hoe u die kunt beperken.